Πρόκειται για έναν τύπο καρκίνου που ξεκινά από τα βασικά κύτταρα του δέρματος, τα οποία είναι υπεύθυνα για την παραγωγή νέων κυττάρων όταν τα παλιά πεθαίνουν.
Μπορεί να αναπτυχθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά γίνεται πιο συχνός όσο μεγαλώνουμε. Προσβάλλει συνήθως άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα και κρεατοελιές. Είναι σπάνια σε άτομα με σκουρόχρωμη επιδερμίδα.
Η κύρια αιτία είναι η υπερβολική έκθεση στις υπεριώδεις (UV) ακτίνες του ήλιου. Άλλοι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν την ακτινοβολία στο δέρμα κατά την ακτινοθεραπεία, την ανοσοκατασταλτική θεραπεία ή την άμεση επαφή με αρσενικό. Υπάρχει επίσης μια γενετική συνιστώσα σε άτομα με προσωπικό ή οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του δέρματος.
Εμφανίζεται ως ένα μικρό ή ελκώδες εξόγκωμα στο δέρμα που εκτίθεται στον ήλιο, ιδίως στο πρόσωπο και το λαιμό. Η βλάβη είναι συνήθως διαφανής, ώστε να φαίνονται στο εσωτερικό της μικρά βασικά κύτταρα, και είναι αρκετά καλά οριοθετημένη με γυαλιστερές άκρες. Μπορεί να εξελιχθεί σε έλκος το οποίο τείνει να αιμορραγεί εύκολα όταν γρατζουνιέται. Άλλες λιγότερο συχνές παρουσιάσεις είναι ως καστανή, μπλε ή μαυριδερή βλάβη ή ως απλή κηλίδα κοκκινισμένου δέρματος που μπορεί να ξεφλουδίσει. Η σπανιότερη παρουσίαση μπορεί να είναι μια ουλή με λευκή κηρώδη εμφάνιση.
Η διάγνωση γίνεται κλινικά, βάσει συνέντευξης και εξέτασης της βλάβης. Ο τύπος του καρκίνου επιβεβαιώνεται με βιοψία δέρματος.
Η θεραπεία είναι χειρουργική, με εκρίζωση. Άλλες θεραπείες περιλαμβάνουν την απόξεση και την ηλεκτροδιάτρηση, την ακτινοθεραπεία, τη φωτοδυναμική θεραπεία, τις θεραπείες με κρέμες και αλοιφές και την κρυοχειρουργική με υγρό άζωτο.
Είναι πολύ σπάνιο αυτός ο τύπος καρκίνου να εξαπλωθεί και να προκαλέσει απομακρυσμένες μεταστάσεις. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να είναι απαραίτητη η χημειοθεραπεία +/- στοχευμένες φαρμακευτικές θεραπείες.
Συνιστάται η συμβουλή γιατρού εάν εμφανιστεί στο δέρμα μια βλάβη που αναπτύσσεται προοδευτικά, γίνεται έλκος ή/και αλλάζει χρώμα.
- Muzic JG, Schmitt AR, Wright AC, et al. Incidence and Trends of Basal Cell Carcinoma and Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: A Population-Based Study in Olmsted County, Minnesota, 2000 to 2010. Mayo Clin Proc 2017; 92:890.
- Verkouteren JAC, Ramdas KHR, Wakkee M, Nijsten T. Epidemiology of basal cell carcinoma: scholarly review. Br J Dermatol 2017; 177:359.
- Goldenberg G, Karagiannis T, Palmer JB, et al. Incidence and prevalence of basal cell carcinoma (BCC) and locally advanced BCC (LABCC) in a large commercially insured population in the United States: A retrospective cohort study. J Am Acad Dermatol 2016; 75:957.
- Christenson LJ, Borrowman TA, Vachon CM, et al. Incidence of basal cell and squamous cell carcinomas in a population younger than 40 years. JAMA 2005; 294:681.
- Gandini S, Doré JF, Autier P, et al. Epidemiological evidence of carcinogenicity of sunbed use and of efficacy of preventive measures. J Eur Acad Dermatol Venereol 2019; 33 Suppl 2:57.
- Wehner MR, Shive ML, Chren MM, et al. Indoor tanning and non-melanoma skin cancer: systematic review and meta-analysis. BMJ 2012; 345:e5909.
