Πρόωρη ανεπάρκεια των ωοθηκών

Μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι οι ωοθήκες σταματούν να παράγουν οιστρογόνα και να απελευθερώνουν ωάρια ανά τακτά χρονικά διαστήματα, πριν η γυναίκα φτάσει στην ηλικία των 40 ετών. Σε αντίθεση με την πρώιμη εμμηνόπαυση, στην περίπτωση της πρώιμης ωοθηκικής ανεπάρκειας, οι γυναίκες μπορεί να έχουν περιστασιακή έμμηνο ρύση για χρόνια, με πιθανότητα ακόμη και να μείνουν έγκυες.

Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν γενετικές αλλοιώσεις, είτε λόγω αλλοίωσης ενός χρωμοσώματος Χ από τη γέννηση, είτε λόγω τοξικότητας από χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή καπνό. Σπανιότερα, η αλλοίωση μπορεί να οφείλεται σε αυτοάνοσο νόσημα που προσβάλλει τον ωοθηκικό ιστό. 

Εκδηλώνεται με ακανόνιστη έμμηνο ρύση και δυσκολία στην εγκυμοσύνη. Μπορεί επίσης να συνοδεύεται από συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά της εμμηνόπαυσης, όπως εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, εναλλαγές της διάθεσης, μειωμένη σεξουαλική επιθυμία και προβλήματα συγκέντρωσης ή/και μνήμης. 

Η διάγνωση γίνεται μέσω ενός κατευθυνόμενου ιατρικού ιστορικού και μιας φυσικής εξέτασης με γυναικολογική και πυελική εξέταση. Ολοκληρώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις που περιλαμβάνουν επίπεδα ορμονών όπως η ωοθυλακιοτρόπος ορμόνη, η οιστραδιόλη και η προλακτίνη. Όταν υπάρχει υποψία γενετικής προέλευσης, θα χρειαστεί μελέτη καρυότυπου για τον εντοπισμό αλλαγών στα χρωμοσώματα. 

Η θεραπεία βασίζεται στην αναπλήρωση των ανεπαρκών επιπέδων οιστρογόνων- συχνά συνοδεύεται από συμπλήρωμα προγεστερόνης για την πρόληψη των παθήσεων της μήτρας. Καθώς μια παρενέργεια της πτώσης των επιπέδων οιστρογόνων είναι η ανάπτυξη οστεοπόρωσης, χορηγούνται επίσης συμπληρώματα βιταμίνης D και ασβεστίου.

Η πρώιμη ωοθηκική ανεπάρκεια έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη άλλων ασθενειών: υπογονιμότητα- οστεοπόρωση- κατάθλιψη ή/και άγχος- καρδιαγγειακά νοσήματα- άνοια και νόσος του Πάρκινσον.