Ένας τύπος προσωπικότητας που χαρακτηρίζεται από αδικαιολόγητη δυσπιστία και ψευδή πεποίθηση ότι οι άλλοι εκτελούν πράξεις ή κάνουν σχόλια για κακόβουλους σκοπούς.
Είναι πιο συχνή στους άνδρες και έχει περιγραφεί μια γενετική συνιστώσα. Η σωματική ή συναισθηματική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία ευνοεί την εμφάνισή του.
Συχνά συνδέεται με άλλες ασθένειες όπως άγχος, διαταραχή μετατραυματικού στρες, κατανάλωση αλκοόλ ή/και σχιζοφρένεια.
Εκδηλώνεται με αβάσιμες υποψίες προς άλλους ανθρώπους, οι οποίοι θέλουν να τους εξαπατήσουν, να τους βλάψουν, να τους εξαπατήσουν. Βρίσκονται σε κατάσταση εγρήγορσης αναζητώντας κρυφά νοήματα μπροστά σε πιθανή περιφρόνηση, προσβολές ή απειλές από τους ανθρώπους γύρω τους. Αισθάνονται διαρκώς ότι απειλούνται χωρίς λόγο και δυσκολεύονται να δημιουργήσουν σχέσεις, επειδή δεν εμπιστεύονται τους άλλους ή φοβούνται ότι οι πληροφορίες που μοιράζονται θα χρησιμοποιηθούν εναντίον τους.
Η διάγνωση είναι κλινική, μέσω κατευθυνόμενης ανάκρισης από επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η προσέγγιση μπορεί να είναι περίπλοκη λόγω χαμηλής επίγνωσης της ασθένειας ή έλλειψης εμπιστοσύνης προς τον επαγγελματία.
Η θεραπεία είναι κυρίως ψυχοθεραπευτική, αν και μπορεί να προστεθούν ψυχοτρόπα φάρμακα για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων.
- Torgersen S. Prevalence, sociodemographics, and functional impairment. In: American Psychiatric Association Publishing Textbook of Personality Disorders, 3rd Ed, Skodol AE, Oldham JM (Eds), American Psychiatric Association Publishing, 2021. p.143.
- Torgersen S. Epidemiology. In: The Oxford Handbook of Personality Disorders, Widiger TA (Ed), Oxford University Press, New York 2012. p.186.
- American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5), American Psychiatric Association, 2013.
- Zimmerman M, Rothschild L, Chelminski I. The prevalence of DSM-IV personality disorders in psychiatric outpatients. Am J Psychiatry 2005; 162:1911.
