Amputatie van het bovenbeen

Hoge urgentie
-Matig ernstig

Scheiding van het meest proximale deel van het been van de rest van de romp. De dij is het deel van het been tussen de heup en de knie. 

De oorzaak is meestal traumatisch, maar kan ook het gevolg zijn van een electieve operatie.

Wanneer amputatie wordt uitgevoerd in het kader van een operatie, worden bloedvaten afgebonden om bloeden te voorkomen voordat het bot en de spier worden doorgesneden. De meest voorkomende oorzaken zijn ziekten die een slechte bloedcirculatie veroorzaken, tumoren, misvormingen, infecties en/of gangreen.

Wanneer amputatie plaatsvindt in de context van een trauma, zijn de bloedingen en het weefselverlies meestal groter. Als het ledemaat is afgescheurd of geamputeerd, kan de bloeding enorm zijn en chirurgisch herstel erg moeilijk. De meest voorkomende oorzaken zijn verkeersongevallen, industriële ongevallen en oorlogsletsels.

De voorkeursbehandeling is chirurgisch en de prioriteit is om zoveel mogelijk van het ledemaat te redden en bloeding en infectie te voorkomen. Ernstige gevallen kunnen tot de dood van de patiënt leiden als ze niet onder controle worden gehouden.

In gevallen van traumatische amputatie kan een tourniquet worden gebruikt om het bloeden te stoppen totdat een chirurgische revisie is uitgevoerd. Als het geamputeerde ledemaat en het restledemaat goed worden verzorgd, kan worden overwogen om het geamputeerde ledemaat opnieuw te bevestigen in een gespecialiseerd centrum.

Bibliografie
  1. Jeremy W Cannon, MD, FACS; Todd E Rasmussen, MD, FACS, COL, USAF, MC. Severe extremity injury in the adult patient. UpToDate.
  2. Johansen K, Daines M, Howey T, et al. Objective criteria accurately predict amputation following lower extremity trauma. J Trauma 1990; 30:568.
  3. de Mestral C, Sharma S, Haas B, et al. A contemporary analysis of the management of the mangled lower extremity. J Trauma Acute Care Surg 2013; 74:597.
  4. Perkins ZB, Yet B, Glasgow S, et al. Meta-analysis of prognostic factors for amputation following surgical repair of lower extremity vascular trauma. Br J Surg 2015; 102:436.
  5. Fox CJ, Gillespie DL, O'Donnell SD, et al. Contemporary management of wartime vascular trauma. J Vasc Surg 2005; 41:638.
  6. Meling T, Harboe K, Søreide K. Incidence of traumatic long-bone fractures requiring in-hospital management: a prospective age- and gender-specific analysis of 4890 fractures. Injury 2009; 40:1212.
  7. Dorlac WC, DeBakey ME, Holcomb JB, et al. Mortality from isolated civilian penetrating extremity injury. J Trauma 2005; 59:217.
  8. Swan KG Jr, Wright DS, Barbagiovanni SS, et al. Tourniquets revisited. J Trauma 2009; 66:672.
Copyright
© TeckelMedical 2026

Symptomen

    Traumatische amputatie van het been vanaf de dij


    Recente rechterbovenbeenamputatie


    Recente linker bovenbeenamputatie


    Wonde/snijwonde aan het been


    Pijn aan onderste lidmaat

Aanbevelingen voor zorg vóór het ziekenhuis

Druk om het bloeden te stoppen.
Breng een schoon verband aan dat niet aan de wonde kleeft.
In het geval dat het bloed lekt door het aangebrachte verband, breng dan een nieuwe aan bovenop de vorige.
Wikkel het geamputeerde lichaamsdeel in met een schoon en droog gaasje.
Plaats het lichaamsdeel in een ondoordringbare plastic zak. Leg de zak in ijs en water, maar zonder het geamputeerde deel nat of bevroren te laten worden.
Als het onmogelijk is om de bloeding te stoppen met drukverband, gebruik dan een tourniquet.