Het is een vorm van kanker die begint in de basale cellen van de huid, die verantwoordelijk zijn voor de aanmaak van nieuwe cellen wanneer de oude afsterven.
Het kan op elke leeftijd ontstaan, maar komt vaker voor naarmate we ouder worden. Het treft meestal mensen met een lichte huid en moedervlekken. Het komt zelden voor bij mensen met een donkere huid.
De belangrijkste oorzaak is overmatige blootstelling aan ultraviolette (UV) straling van de zon. Andere risicofactoren zijn bestraling van de huid tijdens radiotherapie, immunosuppressieve behandeling of direct contact met arsenicum. Er is ook een genetische component bij mensen met een persoonlijke of familiegeschiedenis van huidkanker.
Het verschijnt als een klein of zweerachtig bultje op aan de zon blootgestelde huid, vooral in het gezicht en de hals. De laesie is meestal transparant, zodat kleine basaalcellen binnenin te zien zijn, en is vrij goed afgebakend met glanzende randen. Het kan zich ontwikkelen tot een zweer die gemakkelijk bloedt als er aan gekrabd wordt. Andere minder vaak voorkomende presentaties zijn als een bruine, blauwe of zwartachtige laesie of als een eenvoudige plek van rode huid die kan afschilferen. De zeldzaamste presentatie kan een litteken zijn met een wit wasachtig uiterlijk.
De diagnose wordt klinisch gesteld op basis van een gesprek en onderzoek van de laesie. Het type kanker wordt bevestigd door een huidbiopsie.
De behandeling is chirurgisch, door extirpatie. Andere behandelingen zijn curettage en elektrodesiccatie, radiotherapie, fotodynamische therapie, behandelingen met crèmes en zalven en cryochirurgie met vloeibare stikstof.
Het is zeer zeldzaam dat dit type kanker uitzaait en verre uitzaaiingen veroorzaakt. In deze gevallen kan een behandeling met chemotherapie +/- gerichte geneesmiddelen nodig zijn.
Het wordt aanbevolen om een arts te raadplegen als er een laesie op de huid verschijnt die progressief groeit, een zweer wordt en/of van kleur verandert.
- Muzic JG, Schmitt AR, Wright AC, et al. Incidence and Trends of Basal Cell Carcinoma and Cutaneous Squamous Cell Carcinoma: A Population-Based Study in Olmsted County, Minnesota, 2000 to 2010. Mayo Clin Proc 2017; 92:890.
- Verkouteren JAC, Ramdas KHR, Wakkee M, Nijsten T. Epidemiology of basal cell carcinoma: scholarly review. Br J Dermatol 2017; 177:359.
- Goldenberg G, Karagiannis T, Palmer JB, et al. Incidence and prevalence of basal cell carcinoma (BCC) and locally advanced BCC (LABCC) in a large commercially insured population in the United States: A retrospective cohort study. J Am Acad Dermatol 2016; 75:957.
- Christenson LJ, Borrowman TA, Vachon CM, et al. Incidence of basal cell and squamous cell carcinomas in a population younger than 40 years. JAMA 2005; 294:681.
- Gandini S, Doré JF, Autier P, et al. Epidemiological evidence of carcinogenicity of sunbed use and of efficacy of preventive measures. J Eur Acad Dermatol Venereol 2019; 33 Suppl 2:57.
- Wehner MR, Shive ML, Chren MM, et al. Indoor tanning and non-melanoma skin cancer: systematic review and meta-analysis. BMJ 2012; 345:e5909.

