Rapid cycling bipolaire stoornis is een psychische aandoening waarbij euforische stemmingen en veel energie (manie) worden afgewisseld met sombere en weinig energieke stemmingen (depressie), met daartussen periodes met gestabiliseerde stemmingen.
Het is een vrij zeldzame aandoening, want minder dan 10% van de patiënten met een of andere bipolaire stoornis heeft er last van. De oorzaak is onbekend, maar men denkt dat genetische en omgevingsfactoren bijdragen aan de ontwikkeling ervan.
De symptomen van een depressieve episode zijn verlies van eigenwaarde, vermoeidheid, een laag humeur, slapeloosheid, traagheid, verlies van eetlust met terugkerende gedachten over dood en/of zelfmoord. Als je je in een manische episode bevindt, ervaar je euforie of prikkelbaarheid, een hoog gevoel van eigenwaarde, valse overtuigingen van speciale vaardigheden, een verhoogd libido, minder behoefte om te slapen en gedragsveranderingen (roekeloos gedrag, overmatig goederengebruik).
De diagnose is gebaseerd op de vastgestelde DSM-5 criteria, waaronder ten minste de aanwezigheid van 4 depressieve en/of manische episodes per jaar, de snelle cycli tussen de episodes en het uitsluiten van andere psychiatrische stoornissen.
De behandeling bestaat uit een combinatie van stemmingsstabilisatoren zoals lithium, carbamazepine en valproaatzuur en psychotherapie.
- American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR), Washington, DC 2022.
- Lee S, Tsang A, Kessler RC, et al. Rapid-cycling bipolar disorder: cross-national community study. Br J Psychiatry 2010; 196:217.
- Carvalho AF, Dimellis D, Gonda X, et al. Rapid cycling in bipolar disorder: a systematic review. J Clin Psychiatry 2014; 75:e578.
- The ICD-11 Classification of Mental and Behavioural Disorders: Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines. World Health Organization. ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics. World Health Organization.
