Endometriose is een verandering waarbij het baarmoederslijmvlies, het weefsel dat normaal gesproken de binnenkant van de baarmoeder bekleedt, op andere plaatsen buiten de baarmoeder groeit.
Een endometriumcyste of ovarieel endometrioom is een van de manieren waarop endometriose zich presenteert en treft bijna 55% van de patiënten die eraan lijden. Een cyste in het ovarium, bekleed met endometriumweefsel, is gevuld met bloed. Het wordt ook wel een “chocoladecyste” genoemd vanwege de bruine kleur.
Endometriumcysten manifesteren zich met buikpijn gerelateerd aan menstruatie, pijn tijdens seksuele gemeenschap, pijn tijdens defecatie of urineren en steriliteit.
De diagnose wordt gesteld door klinisch onderzoek, gynaecologisch onderzoek en een echografie. Soms is een tomografie of MRI nodig om de diagnose te stellen. Daarnaast kunnen sommige markers zoals CA125 en HE4 in bloedtesten worden onderzocht.
De behandeling van endometriose hangt af van de ernst van de symptomen, de grootte van de cyste en de reproductieve wens. In veel gevallen kan een hormonale medische behandeling met anticonceptiepillen voldoende zijn, omdat dit de ophoping van bloed in de cyste voorkomt.
Chirurgie is meestal een tweedelijnsstrategie, omdat tijdens de operatie gezond weefsel beschadigd kan raken en de eierstokreserve en vruchtbaarheid van de patiënt kunnen afnemen. Als de cyste echter erg groot is of als er sprake is van ernstige pijn, kan een operatie nodig zijn om de cyste te verwijderen (cystectomie). Als er geen gezond eierstokweefsel in de eierstok aanwezig is, kan volledige verwijdering van de eierstok nodig zijn (oophorectomie).
- Rolla E. Endometriosis: advances and controversies in classification, pathogenesis, diagnosis, and treatment. F1000Res. 2019 Apr 23;8:F1000 Faculty Rev-529. doi: 10.12688/f1000research.14817.1. PMID: 31069056; PMCID: PMC6480968.
- Chapron C, Marcellin L, Borghese B, Santulli P. Rethinking mechanisms, diagnosis and management of endometriosis. Nat Rev Endocrinol. 2019 Nov;15(11):666-682. doi: 10.1038/s41574-019-0245-z. Epub 2019 Sep 5. PMID: 31488888.
- Vercellini P. Introduction: Management of endometriosis: moving toward a problem-oriented and patient-centered approach. Fertil Steril. 2015 Oct;104(4):761-763. doi: 10.1016/j.fertnstert.2015.09.004. Epub 2015 Sep 9. PMID: 26363383.

