De vermijdende persoonlijkheidsstoornis wordt gekenmerkt door een pervasief patroon van vermijding en beperking in sociale relaties als gevolg van een intens gevoel van verlegenheid, angst voor afwijzing en een laag gevoel van eigenwaarde. Het komt voor bij 2-3% van de algemene bevolking, vaker bij vrouwen dan bij mannen.
De oorzaak is onbekend, maar er wordt aangenomen dat genetische en omgevingsfactoren kunnen bijdragen aan de ontwikkeling ervan.
Symptomen zijn onder andere sterke angst in sociale situaties, moeite met het aangaan van intieme persoonlijke relaties, minderwaardigheidsgevoelens, angst voor spot of vernedering en de neiging om activiteiten te vermijden waarbij contact met vreemden een rol speelt.
De diagnose is gebaseerd op de DMS-5 die specifieke criteria stelt voor de diagnose van deze stoornis, waaronder een alomtegenwoordig patroon van sociale vermijding, daarmee gepaard gaand significant ongemak en de aanwezigheid van symptomen die interfereren met sociaal en beroepsmatig functioneren.
De behandeling bestaat uit psychotherapie en in sommige gevallen medicatie zoals antidepressiva of anxiolytica om geassocieerde symptomen zoals angst of depressie te behandelen.
- American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition, Text Revision (DSM-5-TR), Washington, DC 2022.
- Weinbrecht, A., Schulze, L., Boettcher, J. et al. Avoidant Personality Disorder: a Current Review. Curr Psychiatry Rep 18, 29 (2016).
- Ingrid Olssøn, Alv A. Dahl, Avoidant personality problems—their association with somatic and mental health, lifestyle, and social network. A community-based study, Comprehensive Psychiatry, Volume 53, Issue 6, 2012.
