Infectie veroorzaakt door een parasiet, de trypanosoma cruzi, die wordt overgedragen door de beet van een insect. Minder vaak kan het ook worden overgedragen door het eten van besmet voedsel, bloedtransfusies, transplantatie van besmette organen of via de placenta van een besmette moeder op haar foetus.
Het besmette insect bijt een persoon of dier en zet parasieten af die door de wond van de beet of slijmvliezen dringen. Deze parasieten rijpen, vermenigvuldigen zich en komen in de bloedbaan terecht, van waaruit ze andere delen van het lichaam infecteren (meestal het hart, het spijsverteringsstelsel en het zenuwstelsel), waardoor de infectiesymptomen ontstaan.
Naar schatting 8 miljoen mensen in de wereld zijn besmet, het vaakst in Zuid- of Midden-Amerika, Mexico en de VS.
De ziekte manifesteert zich in verschillende stadia. In de acute fase kan het gebied van de beet (bekend als “chagoma” of “teken van Romaña” als het bindvlies is aangetast) ontstoken zijn en gepaard gaan met algemene malaise, koorts en een toename van de grootte van de lymfeklieren, lever en milt. De symptomen verdwijnen meestal zonder behandeling. In ernstigere gevallen kan er sprake zijn van ontsteking van het hart of meningo-encefalitis. Daarna komt de patiënt in een fase die jaren kan duren, waarin de parasiet in het lichaam blijft maar geen symptomen veroorzaakt (latentie). 20-40% ontwikkelt een chronische ziekte met betrokkenheid van het hart (dilatatie, insufficiëntie, aritmie), spijsverteringskanaal (dilatatie van de slokdarm of darmen) of zenuwstelsel (dementie).
De diagnose wordt gesteld door de parasieten te detecteren door een bloed- of weefselmonster onder een optische microscoop te onderzoeken. Andere tests zoals serologie of PCR kunnen ook worden uitgevoerd.
De behandeling is gebaseerd op antiparasitaire geneesmiddelen: benzonidazol of nifurtimox (voordat de chronische fase wordt bereikt) en ondersteunende maatregelen als er complicaties optreden. Preventie is belangrijk, door te proberen de kwaliteit en hygiëne van menselijke woningen en huisdieren te verbeteren.
- Pérez-Molina JA, Molina I. Chagas disease. Lancet 2018; 391:82.
- Molina I, Salvador F, Sánchez-Montalvá A. Update Chagas disease. Enferm Infecc Microbiol Clin. 2016 Feb; 34(2):132-8.
- Bern C. Chagas’ Disease. N Engl J Med 2015 Jul 30; 373 (5):456-66.
- Rassi A Jr, Rassi A, Marin-Neto JA. Chagas Disease. Lancet 2010 Apr 17; 375 (9723): 1388-402.
- Bern C, Kjos S, Yabsley MJ, Montgomery SP. Trypanosoma cruzi and Chagas’ Disease in the United States. Clin Microbiol Rev 2011; 24:655.
