De vaginale en valvulaire atrofie (atrofische vulvovaginitis) wordt gekenmerkt door het dunner worden, de droogte en de ontsteking van de vaginale wanden die optreedt wanneer de oestrogeenspiegel afneemt.
De belangrijkste oorzaak is het begin van de menopauze, hoewel er ook versnellende factoren kunnen zijn zoals: roken, borstvoeding, bestraling, chemotherapie en de afwezigheid van seksuele activiteit.
De symptomen worden geassocieerd met het dunner worden van de vaginawand, droogheid, broosheid en verlies van elasticiteit naast een onaangenaam gevoel of vaginale pijn die verergert tijdens geslachtsgemeenschap. Afwezigheid van vaginale afscheiding en de aanwezigheid van mogelijke bloeding na geslachtsgemeenschap is van belang. Ze kunnen gepaard gaan met urinaire symptomen zoals jeuk, daarom wordt het “urogenitaal syndroom van de menopauze” genoemd.
De diagnose is klinisch en wordt gesteld door middel van ondervraging en ginecologisch onderzoek waarbij droogheid en fragiliteit van de vaginale wanden wordt aangetoond. Als er urinaire symptomen worden waargenomen, kan het nodig zijn om een urinekweek te doen.
De behandeling is gebaseerd op het aanbrengen van vochtinbrengende middelen voor de genitaliën. Als de symptomen ernstig zijn, kan de arts een oestrogeentherapie aanbevelen om de natuurlijke bevochtiging en elasticiteit van de vagina te verbeteren. Oestrogenen kunnen plaatselijk en/of oraal worden toegediend en de resultaten kunnen na enkele weken na aanvang van de behandeling worden waargenomen.
- Flores SA, Hall CA. Atrophic Vaginitis. 2020 Nov 13. In: StatPearls [Internet].Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2021 Jan–. PMID: 33232011.
- Stika CS. Atrophic vaginitis. Dermatol Ther. 2010 Sep-Oct;23(5):514-22. doi:10.1111/j.1529-8019.2010.01354.x. PMID: 20868405.
- Faubion SS, Sood R, Kapoor E. Genitourinary Syndrome of Menopause:Management Strategies for the Clinician. Mayo Clin Proc. 2017 Dec;92(12):1842-1849. doi: 10.1016/j.mayocp.2017.08.019. PMID: 29202940.

