Aşırı takipne, solunum hızının yetişkinlerde dakikada 40 nefesin, bebeklerde ise dakikada 60 nefesin üzerine çıkmasına denir.
Vücudun hücrelerinin yeterli oksijen almamasından kaynaklanır ve beynin solunum merkezini solunum hızını artırmak için uyarır. Solunumsal nedenler (astım, pulmoner amfizem, pnömoni, emboli ve pulmoner travma), kardiyak nedenler (aritmi, kalp krizi) ve diğer nedenler (alerjik reaksiyon, toksik maddeler, aşırı koşullarda yoğun egzersiz) gibi birçok nedeni vardır.
Nefes darlığı ve nefes almada zorluk hissi, sığ solunum, göğüste sıkışma hissi, baş dönmesi, halsizlik ve dudaklarda ve/veya tırnaklarda mavimsi renk olarak kendini gösterir.
Yaşamsal bulgular (solunum hızı ve pulse oksimetre ile kandaki oksijen satürasyonu) alınırken takipne ölçüldükten sonra, tıbbi öykü ve fizik muayene ile neden tespit edilmelidir. Şüpheli tanıya uygun olarak arteriyel kan gazı testleri, kan testleri, göğüs röntgeni ve/veya BT taraması gibi testler yapılacaktır.
Tedavi, solunum yollarının açık tutulması, oksijen tedavisi uygulanması ve uygun ventilasyonun sağlanması (gerektiğinde non-invaziv veya invaziv bir teknik kullanılarak) üzerine kuruludur. Kişinin dik tutulması ve semptomların zaman içinde sürmesini veya kötüleşmesini önlemek için nedenin tedavi edilmesi önerilir. Nedene bağlı olarak genellikle bronkodilatör ilaçlar, antihistaminikler, kortikosteroidler, diüretikler ve antibiyotikler kullanılır.
Nefes almakta güçlük çekiyorsanız, en yakın acil servise gitmeli veya yerel tıbbi acil servislerinizden yardım istemelisiniz.
- R. Rodríguez. Insuficiencia respiratoria. Farreras Rozman. Medicina Interna. Volumen I. Duodécima edición. 707:719.
- P. J. Barnes. Enfermedades del aparato respiratorio. Asma. Harrison. Principios de Medicina Interna. Volumen II. Decimonovena edición. 1669:1681.
- UpToDate [Internet]. Waltham. 2017. Evaluation of the adult with dyspnea in the emergency department; [citado el 20 de julio de 2017]. Disponible en: http://www.uptodate.com/contents/evaluation-of-the-adult-with-dyspnea-in-the-emergency-department?source=search_result&search=taquipnea&selectedTitle=14~150
- UpToDate [Internet]. Waltham. 2017. Acute respiratory distress in children: Emergency evaluation and initial stabilization; [citado el 20 de julio de 2017]. Disponible en: http://www.uptodate.com/contents/acute-respiratory-distress-in-children-emergency-evaluation-and-initial-stabilization?source=search_result&search=taquipnea+extrema&selectedTitle=15~150
