Kol ampütasyonu

Yüksek aciliyet
-Orta şiddetli

Kolun, gövdeye bağlı kalan uzuvdan ayrılmasıdır.

Nedeni genellikle travmatik olmakla birlikte, elektif cerrahiye bağlı da olabilir.

Amputasyon cerrahi bağlamda yapıldığında, kanamayı önlemek için kan damarları bağlanır ve ardından doku ile kıkırdak kesilir. En sık nedenler, kötü kan dolaşımına yol açan hastalıklar, tümörler, deformiteler, enfeksiyonlar ve/veya gangrendir.

Amputasyon travma bağlamında gerçekleştiğinde, kanama ve doku kaybı genellikle daha fazladır. Uzuv kopmuş veya çekilerek ayrılmışsa, kanama şiddetli olabilir ve cerrahi onarım çok zorlaşır. En sık nedenler ısırıklar, trafik kazaları, iş kazaları ve saldırılar sonucu oluşan yaralanmalardır.

Tedavi tercihi cerrahidir ve önceliği mümkün olduğunca fazla dokuyu kurtarmak, kanama ve enfeksiyonu önlemektir. Kontrol altına alınmazsa ciddi vakalarda hasta hayatını kaybedebilir.

Travmatik amputasyon vakalarında, cerrahi müdahale yapılana kadar kanamayı durdurmak için turnike uygulanabilir. Ampute edilen uzuv ve kalan sap uygun şekilde bakım görürse, uzman bir merkezde yeniden dikilme  düşünülebilir.

Bibliyografik referanslar
  1. Jeremy W Cannon, MD, FACS; Todd E Rasmussen, MD, FACS, COL, USAF, MC. Severe extremity injury in the adult patient. UpToDate.
  2. Finkelstein EA, Corso PS, Miller TR, et al. The incidence and economic burden of injuries in the United States, Oxford University Press, New York 2006.
  3. Belmont PJ Jr, Goodman GP, Zacchilli M, et al. Incidence and epidemiology of combat injuries sustained during "the surge" portion of operation Iraqi Freedom by a U.S. Army brigade combat team. J Trauma 2010; 68:204.
  4. Fox CJ, Gillespie DL, O'Donnell SD, et al. Contemporary management of wartime vascular trauma. J Vasc Surg 2005; 41:638.
  5. Meling T, Harboe K, Søreide K. Incidence of traumatic long-bone fractures requiring in-hospital management: a prospective age- and gender-specific analysis of 4890 fractures. Injury 2009; 40:1212.
  6. Schlickewei W, Kuner EH, Mullaji AB, Götze B. Upper and lower limb fractures with concomitant arterial injury. J Bone Joint Surg Br 1992; 74:181.
  7. White JM, Stannard A, Burkhardt GE, et al. The epidemiology of vascular injury in the wars in Iraq and Afghanistan. Ann Surg 2011; 253:1184.
  8. Swan KG Jr, Wright DS, Barbagiovanni SS, et al. Tourniquets revisited. J Trauma 2009; 66:672.
Yazar
Dr. Oscar Garcia-Esquirol
Telif hakkı
© TeckelMedical 2026

Semptomlar

    Kolun travmatik olarak kesilmesi


    Ön kol yarası/kesiği


    Kol yarası / kesiği


    Travmatik ampütasyon


    Kesik veya yaralanma

Hastane öncesi sağlık hizmeti önerileri

Kanamayı durdurmak için basın.
Yaraya yapışmayan temiz bir bandaj uygulayın.
Yerleştirilen bandajdan kan sızması durumunda, bir öncekinin üzerine yeni bir bandaj yerleştirin.
Kesilen vücut parçasını temiz, kuru gazlı bezle sarın.
Vücut parçasını su geçirmez plastik bir torbaya yerleştirin. Torbayı buz ve suya daldırın, ancak kesilen parçanın ıslanmasına veya donmasına izin vermeyin.
Kanamayı kompresif bandajlarla durdurmak mümkün değilse turnike uygulayın.