Hayvanları genellikle etkileyen, ancak insanları da etkileyebilen viral bir enfeksiyondur. Bu, ilk kez Aralık 2019'da Çin'in Wuhan şehrinde tespit edilen COVID-19 koronavirüsüdür.
İnsanlar arasında, solunum damlacıkları yoluyla, burun, ağız ve gözlerden bulaşan enfekte salgılarla doğrudan temas yoluyla veya enfekte yüzeylerle temas yoluyla yayılır.
Boğaz ağrısı, öksürük, yorgunluk, ateş, koku ve tat kaybı gibi belirtilerle kendini gösterir. Şiddetli vakalarda, zatürree ile ilişkili solunum sıkıntısı gelişebilir. Şiddetli vakalar genellikle yaşlılarda ve/veya kalp hastalığı, akciğer hastalığı, diyabet veya bağışıklık problemleri olanlarda görülür. Bazı kişiler enfeksiyondan sonra 4 haftadan fazla veya aylarca semptomlar yaşayabilir.
Tanı, klinik değerlendirme ve antijen testi ile konur. Moleküler teknikler (RT-PCR) ve DNA dizileme ile doğrulanabilir.
Tedavi, semptom kontrolüne dayanır ve genellikle evde yapılır. Solunum zorluğu, göğüs sıkışması veya aniden kafa karışıklığı olan şiddetli vakaların tıbbi yardım alması gereklidir.
Enfeksiyonu azaltabilen veya hastalık bulaşmışsa, semptomları daha az şiddetli hale getirebilen aşılar geliştirilmiştir. Yeni bir çalışma, COVID-19 geçiren ve aşı olmayan kişilerin, tüm dozları almış olanlara kıyasla hastalığa yeniden yakalanma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermiştir.
Tam aşılanmış kişiler, aşı sonrası enfeksiyonlar yaşayabilir ve virüsü başkalarına bulaştırabilir.
Faydalı bağlantılar:
Dünya Sağlık Örgütü: WHO
Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri: CDC
Sağlık Bakanlığı, Tüketici İşleri ve Sosyal Refah Bakanlığı: MSCBS
- WHO. Statement on the meeting of the International Health Regulations (2005) Emergency Committee regarding the outbreak of novel coronavirus (2019-nCoV). 23 January 2020.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Cluster of pneumonia cases caused by a novel coronavirus, Wuhan, China; – 17 January 2020. ECDC: Stockholm; 2020.
- European Centre for Disease Prevention and Control. Criteria to initiate testing for 2019-nCoV. Laboratory testing of suspect cases of 2019 nCoV using RT-PCR.
- WHO. Global Surveillance for human infection with novel coronavirus (2019-nCoV). Interim guidance 21 January 2020.
- WHO. Clinical management of severe acute respiratory infection when novel coronavirus (nCoV) infection is suspected. Interim guidance 12 January 2020.
- WHO. Laboratory testing for 2019 novel coronavirus (2019-nCoV) in suspected human cases. Interim guidance. 14 January 2020.
- WHO. Infection prevention and control during health care when novel coronavirus (nCoV) infection is suspected. Interim guidance- January 2020.
- Siegel JD, Rhinehart E, Jackson M, Chiarello L, and the Healthcare Infection Control Practices Advisory Committee. 2007 Guideline for Isolation Precautions: Preventing Transmission of Infectious Agents in Healthcare Settings. Last update: July 2019.
- WHO. Home care for patients with suspected or confirmed COVID-19 and management of their contacts. WHO COVID-19
- UpToDate. COVID-19: Epidemiology, virology, and prevention
